“Anak saya kena tangkap malam tadi. Kena tunggu dia didakwa baru cari peguam?”

Bayangkan anda menerima panggilan pada lewat malam.

Anak lelaki anda yang berusia 24 tahun telah ditangkap polis. Maklumat yang diterima tidak banyak. Anda hanya tahu dia dibawa ke sebuah balai untuk siasatan.

Dalam keadaan cemas, macam-macam nasihat sampai.

“Tunggu dulu. Mungkin esok boleh balik.”

“Kalau belum masuk mahkamah, belum perlu peguam.”

Tetapi apabila diberitahu bahawa polis akan memohon reman, anda semakin bimbang.

Apa sebenarnya yang sedang berlaku? Apa yang keluarga boleh buat?

1. Tidak perlu tunggu sehingga pertuduhan dibuat.

Peguam boleh membantu sejak peringkat tangkapan dan siasatan, termasuk mendapatkan maklumat tentang penahanan, menasihati orang yang ditangkap dan mewakilinya semasa permohonan reman.

Mendapatkan nasihat peguam juga bukan pengakuan bahawa seseorang telah melakukan kesalahan.

Pada peringkat ini, keluarga mungkin belum tahu fakta penuh. Bantuan awal membolehkan mereka memahami proses dan menyampaikan maklumat penting kepada peguam, termasuk keadaan kesihatan orang yang ditahan.

2. Dapatkan maklumat asas dahulu.

Cuba sahkan nama penuh dan nombor kad pengenalan orang yang ditangkap, masa tangkapan, balai tempat dia ditahan serta nama dan nombor hubungan pegawai penyiasat.

Jika dimaklumkan, catatkan juga kesalahan yang sedang disiasat dan mahkamah tempat permohonan reman akan dibuat.

Tidak mengapa jika belum semua maklumat diperoleh. Berikan maklumat yang sudah disahkan kepada peguam dan bezakan daripada perkara yang hanya didengar melalui orang lain.

Jika anak mempunyai penyakit, kecederaan atau memerlukan ubat tertentu, maklumkan segera kepada pegawai penyiasat dan peguam. Sediakan maklumat ubat atau rekod perubatan yang berkaitan supaya keperluannya boleh dibawa kepada perhatian pihak berkenaan.

3. “Dia boleh telefon keluarga atau jumpa peguam?”

Secara umum, orang yang ditangkap berhak diberitahu sebab tangkapan dan berunding dengan peguam pilihannya.

Bagi tangkapan tanpa waran, seksyen 28A Kanun Tatacara Jenayah memperuntukkan hak untuk menghubungi saudara atau rakan bagi memaklumkan keberadaannya, serta menghubungi dan berunding dengan peguam sebelum soal siasat, tertakluk kepada pengecualian tertentu yang dibenarkan undang-undang.

Orang yang ditangkap boleh menyatakan permintaan itu dengan jelas:

“Saya mahu menghubungi keluarga dan berunding dengan peguam.”

Akses kepada peguam bukan bermaksud ahli keluarga boleh masuk ke tempat tahanan pada bila-bila masa. Urusan lawatan dan komunikasi perlu diselaraskan dengan pihak berkenaan.

4. “Kalau sudah 24 jam, mesti kena lepaskan?”

Bagi proses biasa, seseorang yang tidak dilepaskan perlu dibawa ke hadapan Majistret tanpa kelewatan yang tidak munasabah dan dalam tempoh 24 jam, tidak termasuk masa perjalanan yang diperlukan.

Jika siasatan belum selesai dan polis mahu meneruskan penahanan, permohonan reman perlu dibuat. Majistret akan menentukan sama ada penahanan lanjut patut dibenarkan.

Jadi, tempoh 24 jam bukan jaminan bahawa seseorang pasti pulang selepas tempoh itu.

5. Reman bukan hukuman penjara.

Permohonan reman bertujuan mendapatkan kebenaran untuk menahan seseorang lebih lama bagi siasatan. Ia bukan perbicaraan untuk menentukan sama ada dia bersalah.

Orang yang direman masih dianggap tidak bersalah.

Semasa permohonan itu, peguam boleh mengemukakan representasi tentang keperluan dan tempoh penahanan yang diminta. Keadaan kesihatan atau aduan tentang layanan semasa tahanan juga boleh dibawa kepada perhatian Majistret.

Kehadiran peguam tidak menjamin reman akan ditolak. Keputusan tetap dibuat oleh Majistret berdasarkan permohonan dan perkara yang dikemukakan.

6. “Kalau mengaku sahaja, boleh cepat balik?”

Jangan membuat pengakuan yang tidak benar kerana takut, penat atau mahu urusan cepat selesai.

Semasa kenyataan direkodkan, dengar soalan dengan teliti. Jika tidak faham, minta penjelasan. Jika tidak tahu atau tidak ingat, nyatakan perkara itu dengan jujur.

Baca kenyataan sebelum menandatanganinya, atau minta ia dibacakan dan diterangkan dalam bahasa yang difahami. Minta pembetulan jika catatan tidak menggambarkan apa yang anda katakan.

Hak dan kewajipan menjawab bergantung pada proses yang sedang dijalankan. Dapatkan nasihat peguam tentang kedudukan anda, khususnya bagi soalan yang boleh mendedahkan anda kepada pertuduhan jenayah.

7. Apa lagi yang keluarga boleh bantu?

Simpan mesej, resit, rakaman atau dokumen yang mungkin berkaitan untuk disemak oleh peguam. Jangan padam atau ubah bahan tersebut.

Elakkan menghubungi pihak lain untuk menyelaraskan cerita atau meminta mereka menarik balik keterangan. Maklumat yang boleh membantu pembelaan hendaklah disampaikan melalui saluran yang betul.

Dalam keadaan cemas, lantik seorang ahli keluarga sebagai orang hubungan utama. Catat perkembangan dan arahan yang diterima supaya maklumat tidak bercampur-aduk.

Apabila seseorang ditangkap, keluarga tidak perlu mengetahui semua jawapan pada malam yang sama. Mulakan dengan memastikan di mana dia berada, siapa yang mengendalikan siasatan dan bagaimana bantuan guaman boleh diperoleh.